حرفه ای که الفبایش ایثار است

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما،مرکز اصفهان؛ روزش را تلخ آغاز می کند با دیدن درد و گریه آدم ها؛باید بخنداند در حالی که دلش آکنده از غم هاست.سپیدپوشی که همیشه مجبور است فشار خون بگیرد، به دستان نحیف کودکِ بیمار دو ساله سرم تزریق کند و یا شاهد مرگ تدریجی جوانِ سرطانی باشد ،اما همه تلاشش را می کند تا در پناه پروردگارش  شافی شود  و  همنشینی مهربان و دلسوز برای دوستان آفریدگار؛ که پیامبر(ص) بیماران را دوستان خدا نامیده است.

پرستاری، شغلی پر دغدغه

نخستین خط ارتباط جامعه با سیستم پزشکی ، پرستار است؛عضوی  مهم در تيم مراقبت بهداشتي  که نقش هاي گسترده اي از جمله مراقبتي، حمايتي، درماني، هماهنگي ، مشورتي ، مديريتي و تحقيقاتي دارد.

"فاطمه" که 9سال است سابقه پرستاری در یکی از بیمارستان های دولتی اصفهان را  دارد  معتقد است پرستاری از آن دست شغل هایی است که تنها با عشق می توان  آن را انتخاب کرد و  ادامه داد.

او تنها وظیفه اش را  مراقبت از بيمار نمی داند و  از وظایف گوناگونش می گوید:  ثبت مشخصات بیمار در پرونده های پزشکی و گزارشات پرستاری تا بررسی منظم وضع بیماران ،کمک به پزشکان و سایر تیم درمان تا انجام تزریقات و  تمیز کردن و پانسمان زخم ها.

"سودابه" هم که 15سال پرستار بخش جراحی مردان است کار شیفتی، حقوق و مزایای کم نسبت به حجم کار، همراهی با بیمار و فشارهای روحی، صدمات جسمی ناشی از کار در بیمارستان، فشار ناشی از اهمیت دقت و توجه در کار را  بخشی از دشواری های شغلش می داند.

"مریم"  هم که سالهاست پرستار بخش  کودکان سرطانی در یکی از بیمارستانهای شلوغ اصفهان  است می گوید: پرستار باید عاشق انسان و انسانیت باشد تا بتواند در شرایط سخت و بحرانی  به بیمار  کمک کند.

از او که  مثل همکارانش هفته ای  44ساعت کار می کند درباره معوقات و کارانه هایش می پرسم با ناراحتی می گوید: کارانه اردیبهشت مان را تازگی واریز کرده اند و بخشی از معوقات سال قبل هم هنوز پرداخت نشده است.

"لیلا"دیگر پرستار اصفهانی  هم کاهش ساعت کاری در هفته با افزایش سابقه کاری را از قولهای داده شده  اما اجرا نشده می داند و می افزاید: از خواسته های مهم پرستاران اجرای بهروری وکم کردن ساعت کاری شان است.

فاطمه38 ساله و پرستار بخش جراحی عمومی یک بیمارستان دولتی است عنوان می کند: ما به دلیل کمبود نیرو بیشتر از ساعات رسمی مجبوریم کار کنیم و میانگین 80 تا 90 ساعت اضافه کار اجباری در ماه داریم .
وی وضع شغلی پرستاران را متفاوت با سایر مشاغل می داند و می افزاید: پرستاران مانند دیگر مشاغل از تعطیلات مرسوم کشور برخوردار نیستند.
این کارشناس پرستاری به مشکلات جسمی و اسکلتی پیش آمده برای پرستاران اشاره می کند و می گوید: درد کمر، گردن و واریس پا و آرتروز  از جمله  بیماری هایی است که در بلندمدت بر سلامت جسم  پرستار اثر می گذارد.

کمبود پرستار چالش نظام سلامت کشور و استان

رییس هیات مدیره نظام پرستاری استان اصفهان ،کمبود نیروی پرستاری را  در همه دنیا چالشی بزرگ می داند امّا معتقد است: بر اساس استانداردها دست کم  به 120 هزار پرستار نیاز داریم در حالی که نظام سلامت ظرفیت پذیرش تعداد کمی پرستار را دارد .

دکتر یزدان نیک  با اشاره به اینکه  80درصد  نیروهای  پرستار  خانم هستند می افزاید : در نقاط مختلف  کشور به علت کمتر بودن تعداد نیروهای پرستار مرد در این زمینه کمبود وجود دارد ولی با افزایش  تربیت دانشجوهای پسر ،این کمبود  تا چند سال آینده کاهش می یابد .

معاون آموزشی دانشکده پرستاری و مامایی اصفهان شاخص نیروی انسانی در بخش پرستاری را به ازای هر تخت بیمارستانی در استان 1.1  اعلام می کند و می گوید: طبق استاندارد جهانی به ازای هر هزار نفر جمعیت چهار  پرستار و یا چهار  پرستار به ازای هر پزشک و یا دو تا سه پرستار به ازای هر تخت بیمارستانی است که ما در حد نصف استاندارد جهانی نیروی  پرستار  داریم.

دکتر یزدان نیک البته کمبود پرستار را  مشکل استان های  بزرگ می داند و می گوید: در بسیاری از شهرها مشکل جذب پرستار وجود دارد.

وی اضافه می کند: در شهر اصفهان حدود 6هزار پرستار و در استان حدود هشت هزار  پرستار فعالیت می کنند  که حدود 18 درصد آنها مرد هستند.

رییس هیات مدیره نظام پرستاری اصفهان کمبود پرستار را در استان حدود چهار هزار نفر می داند و می گوید:دیده شدن در نظام سلامت، مشارکت داده شدن در تصمیم گیری ها و توزیع عادلانه قدرت و منابع مادی، قرار گرقتن در پستهای مدیریتی، عادلانه تر شدن پرداختها، اجرای کامل قانون بهره وری و تعرفه گذاری از مهمترین خواسته های پرستاران هستند.

رییس دانشکده پرستاری و مامایی اصفهان هم به میزان پذیرش دانشجوی پرستاری در دانشگاهها اشاره می کند و می گوید: ظرفیت پذیرش دانشجوی پرستاری در کشور حدود هشت هزار نفر در سال و در استان اصفهان حدود 350نفر است که پاسخگوی برطرف کردن کمبود نیروی انسانی و استاندارد کردن آن نیست .

فریبا  طالقانی  البته اعتقاد دارد در اصفهان بیکاری محسوس پرستار نداریم  چون ممکن است عده ای از دانش آموختگان این رشته جویای کار نباشند ولی  از طرف دیگر در سال های اخیر تخت های زیادی به تخت های بیمارستانی  استان اضافه شده که ایجاد کمبود کرده است.

مراقبت در منزل؛ خدمتِ دیگر پرستاران

با اجرای طرح جدیدی که وزارت بهداشت  ابلاغ کرده  خدمات مراقبتی پرستاران  از  بیمارستان ها و مراکز درمانی به منازل بیماران گسترش یافته است.

 طرح «مشاوره پرستاری و مراقبت در منزل» از حدود یک ســال پیش به همت معاونت پرستاری وزارت بهداشت و با ابلاغ آیین‌نامه‌های جدید به اجرا درآمد و اکنون گسترده‌تر شده است.

این طرح در مراکز درمانی الزھرا، کاشانی، امین در  شهر اصفهان  و شهرستان‌های خمینی‌شهر و نجف‌آباد در حال اجرا است.

مدیر پرستاری دانشکده علوم پرستاری اصفهان با اشاره به فعالیت 18 مرکز مشاوره مراقبت های پرستاری در منزل در  این استان می گوید: در شهر اصفهان و برخی از شهرستان های نزدیک مرکز استان به ازای هر 50 هزار نفر یک مرکز مشاوره مراقبت های پرستاری راه اندازی شده است.

غلامرضا جمالی هدف از اجرای این طرح  را  لزوم دسترسی بیمار و خانواده به خدمات پرستاری بعد از ترخیص به‌منظور کاهش مراجعه به بیمارستان، اشغال تخت بیمارســتانی و کاهش هزینه بیمار، دولت و بیمه‌ها بر می شمارد.

وی می افزاید:براساس این طرح  در هر بیمارستان یک رابط مراقبت در منزل وجود دارد که بیمار  هنگام مرخص شدن به وی مراجعه می‌کند و رابط، فرم ترخیص را همراه با داروهای مصرفی ، با شماره تماس مراکز مشاوره به بیمار می‌دهد و فرد در موقع لزوم تماس و با اطمینان خاطر از خدمات استفاده می‌کند.

پرستاران در انتظار حمایت

این فرموده رهبر معظم انقلاب  بیانگر سختی شغل پرستاری است.«پرستاری، یکی از سخت ترین کارها از لحاظ فشار روحی و جسمی است. نشستن پهلوی بیمار، با او به مهربانی رفتار کردن، به او لبخند زدن، و او را با عمل، رفتار و پذیرایی خود، از رنج های فراوان دوران بیماری رهاندن، تحملِ پولادین لازم دارد."

 بنابراین ،پرستاری ترکیبی از  علم و هنر است برای همین پرستار  باید علاوه بر دانش لازم ، از آمادگی روحی و روانی، صبر و حوصله ، روابط عمومی خوب و قدرت تجزیه و تحلیل بالا برخوردار باشد .

خوشبختانه نگاه مردم و مسوولان در سال های اخیر به حرفه پرستاری تغییر کرده و از آن به عنوان حرفه ای سخت یاد می کنند اما باید مسولان گام های محکمی برای رفع مشکلات جامعه پرستاری بردارند ،خواسته ای که بارها رهبر معظم انقلاب هم به آن اشاره کرده است: «مسئولان باید در برنامه ریزی های خود، نگاه ویژه ای به شغل پرستاری داشته باشند و برای حل مشکلات آنان، از جمله مسائل معیشتی، استخدامی، آموزش حین خدمت و دوران استراحت پرستاران، در چارچوب مقدورات و امکانات دولت، بیش از پیش تلاش نمایند»

پرستاران انتظار  دارند  با حمایت مجلس، قانون تعرفه گذاری خدمات پرستاری که یک دهه است تصویب شده، اجرایی شود، همچنین کمبود نیروهای پرستار در مراکز درمانی هم باید با صدور مجوزهای لازم برای به کارگیری دانش آموختگان این رشته  برطرف شود.

به هر حال،تا زمانی که مشکلات پرستاران و خواسته های به حق آنها  توجه نشود، آیا می توان انتظار داشت آنان که چندین  شیفت کار می کند، بتوانند تمرکز و توجه کافی برای رسیدگی به بیمار را داشته باشند؟آیا با  این حجم کار می توان از آنها  انتظار  اخلاق نیکو و روی خوش را داشت؟

نگارنده : مرضیه قاسمی