اعلام الگوی جدید تعامل فرهنگی از طرف یونسکو

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ؛ سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) با انتشار گزارشی ، با تاکید بر تحول کارکرد موزه‌ها و محوطه‌های میراث‌فرهنگی در جهان معاصر، اعلام کرد این نهاد‌های فرهنگی به بستر‌هایی راهبردی برای گفت‌وگوی میان‌فرهنگی، تقویت همبستگی اجتماعی و گسترش درک متقابل میان ملت‌ها تبدیل شده‌اند؛ رویکردی که میراث‌فرهنگی را به یکی از مؤثرترین ابزار‌های توسعه صلح، همزیستی و تعامل جهانی بدل می‌کند.

در شرایطی که جهان امروز همزمان با گسترش ارتباطات و تشدید برخی شکاف‌ها و قطب‌بندی‌های اجتماعی مواجه است، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) بر نقش فزاینده موزه‌ها و محوطه‌های میراث‌فرهنگی در تقویت گفت‌و‌گو، تفاهم و همزیستی میان جوامع انسانی تاکید کرده است.

بر اساس گزارش منتشرشده از سوی یونسکو، نهاد‌های فرهنگی در عصر حاضر به بازیگرانی مؤثر در عرصه تعاملات فرهنگی و اجتماعی تبدیل شده‌اند. از این منظر، آثار تاریخی، اشیای موزه‌ای و مجموعه‌های میراثی حامل روایت‌هایی فراتر از مرز‌های جغرافیایی و زمانی هستند؛ روایت‌هایی که امکان گفت‌و‌گو درباره تاریخ مشترک بشریت، حافظه جمعی و ارزش‌های انسانی را فراهم می‌کنند.

در همین راستا، یونسکو به مناسبت «هفته موزه ۲۰۲۶» وبیناری تخصصی با عنوان «موزه‌ها و محوطه‌های میراثی به‌عنوان بستر‌های گفت‌و‌گو و تفاهم میان‌فرهنگی» برگزار کرد.

این نشست با حضور پژوهشگران، مدیران موزه‌ها، کارشناسان میراث‌فرهنگی و صاحب‌نظران حوزه فرهنگ از کشور‌های مختلف برگزار شد و شرکت‌کنندگان در آن درباره ظرفیت‌های نوین فضا‌های فرهنگی برای ایجاد ارتباط میان فرهنگ‌ها، جوامع و نسل‌های مختلف به تبادل دیدگاه پرداختند.

در این رویداد، مجموعه‌ای از تجربه‌های موفق بین‌المللی معرفی شد که نشان می‌دهد موزه‌ها و محوطه‌های میراثی می‌توانند به عرصه‌هایی پویا برای تعامل فرهنگی، یادگیری متقابل و مشارکت اجتماعی تبدیل شوند. سخنرانان همچنین بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های میراث‌فرهنگی برای تقویت انسجام اجتماعی، افزایش مشارکت جوامع محلی و تحقق اهداف توسعه پایدار تاکید کردند.

یکی از مهم‌ترین محور‌های مطرح‌شده در این نشست، معرفی الگوی «موزه زنده» بود؛ طرحی نوآورانه که با همکاری یونسکو و نهاد‌های فرهنگی منطقه العلا در عربستان سعودی توسعه یافته است. این الگو با ایجاد محیطی تعاملی و مشارکتی، بازدیدکنندگان و جوامع محلی را در فرآیند شناخت و تفسیر میراث‌فرهنگی درگیر می‌کند و بستری برای گفت‌و‌گو، تبادل تجربه و آشنایی عمیق‌تر با فرهنگ‌های گوناگون فراهم می‌آورد.

یونسکو همچنین از تدوین و انتشار قریب‌الوقوع راهنمایی تخصصی برای تقویت گفت‌وگوی میان‌فرهنگی در موزه‌ها و محوطه‌های میراثی خبر داد. این سند راهبردی با هدف کمک به مدیران، سیاست‌گذاران و متخصصان حوزه فرهنگ تهیه شده و راهکار‌هایی عملی برای استفاده از ظرفیت میراث‌فرهنگی در ایجاد ارتباط میان جوامع، کاهش سوءبرداشت‌های فرهنگی و ترویج فرهنگ صلح ارائه می‌کند.

این سازمان بین‌المللی در جمع‌بندی مباحث مطرح‌شده تاکید کرده است که موزه‌ها و محوطه‌های میراث جهانی می‌توانند با روایت تاریخ، فرهنگ و تجربه‌های مشترک انسانی، نقشی فراتر از کارکرد‌های سنتی خود ایفا کنند و به ابزار‌هایی مؤثر برای تحکیم همزیستی مسالمت‌آمیز، توسعه گفت‌وگوی بین‌فرهنگی و تقویت احساس تعلق به جامعه جهانی تبدیل شوند؛ رویکردی که میراث‌فرهنگی را در جایگاه یکی از ارکان اصلی دیپلماسی فرهنگی و صلح پایدار در قرن بیست‌ویکم قرار می‌دهد.