خاتمه جنگ در لبنان، بخش جدایی ناپذیر تفاهم با آمریکا

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما؛ آقای اسماعیل بقائی در کنفرانس خبری هفتگی در واکنش به حمله روز گذشته رژیم صهیونیستی به ضاحیه جنوبی بیروت، گفت: برای هر تحولی براساس ارزیابی دقیق از منافع کلان تصمیم گرفته می‌شود و حمله رژیم صهیونیستی منجر به این نشد که ایران به تأمین منافع خود و دوستانش توجه نداشته باشد.  

سخنگوی وزارت امور خارجه، درباره چگونگی امضای تفاهم و  مذاکرات مقدماتی، با تاکید بر اینکه درباره جزییات به زودی اطلاع رسانی می‌کنیم، گفت: احتمالا قبل از حضور نشست ژنو، برنامه داریم سفری به برخی کشور‌های منطقه و همسایه داشته باشیم و درباره امضای تفاهم هم ظرف امروز و فردا تصمیم گیری قطعی صورت می‌گیرد.

آقای بقائی همچنین از تعهد آمریکا به رفع انواع تحریم‌ها، از جمله تحریم‌های اولیه، ثانویه و موارد مرتبط با شورای امنیت و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خبر داد و افزود: طبق تفاهم، فروش نفت و فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی ایران باید بدون مانع از زمان اجرای تفاهم از سر گرفته شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: در متن یادداشت تفاهم وارد جزئیات موضوع هسته‌ای نشده‌ایم، اما توافق شد طی یک دوره ۶۰ روزه پس از امضا، گفت‌و‌گو‌ها درباره پرونده هسته‌ای و رفع تحریم‌ها ادامه یابد. به گفته آقای بقائی، چارچوب حقوقی ایران در حوزه غنی‌سازی مشخص است و درباره ذخایر اورانیوم نیز در همان بازه زمانی تصمیم‌گیری خواهد شد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره مدیریت تنگه هرمز گفت: این گذرگاه برای ایران اهمیت راهبردی دارد و ایران با همکاری عمان و سایر ذی‌نفعان تدابیری برای عبور ایمن کشتی‌ها اتخاذ می‌کند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره نقض عهدهای مکرر امریکا اظهار داشت: با توجه به اقدامات اخیر آمریکا، امیدی به تغییر رفتار سریع این کشور وجود ندارد؛ واشنگتن برای جلب حداقلی اعتماد افکار عمومی ایران، نیازمند اقدامات جدی و ملموس است.
به گفته آقای بقائی، در سه ماه گذشته اقداماتی صورت گرفته که خسارات قابل توجهی به مردم، زیرساخت‌ها و صنایع ایران وارد کرده است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال تبادل زندانیان میان ایران و آمریکا، توضیح داد: گفت‌وگوهای انجام‌شده در ماه‌های اخیر، با میانجی‌گری پاکستان، صرفاً بر موضوع پایان دادن به جنگ متمرکز بوده و موضوعات دیگر در دستور کار مذاکرات قرار نداشته است.
وی در واکنش به گزارشی درباره بازطراحی خاورمیانه به نفع آمریکا نیز گفت: تحولات اخیر برخلاف برخی تحلیل‌ها، به تقویت جایگاه ایران انجامیده است.

 
به گفته سخنکوی وزارت امور خارجه، آنچه در این مدت رخ داد، نه‌تنها موجب تضعیف ایران نشد، بلکه توانمندی‌های داخلی را بیش از پیش آشکار کرد و این روند به سود منطقه و حتی فراتر از آن بوده است.
این مقام مسئول درباره نسبت یادداشت تفاهم ۱۴ بندی با طرح ۱۰ بندی شورای عالی امنیت ملی توضیح داد: چارچوب اعلام‌شده از سوی شورای عالی امنیت ملی، مبنای اصلی فعالیت تیم مذاکره‌کننده بوده و در تدوین مفاد تفاهم نیز لحاظ شده است. آقا بقائی تأکید کرد که این اصول در بخش‌های مختلف توافق بازتاب یافته و نقش راهبردی داشته‌اند.
وی با اشاره به سابقه بدعهدی آمریکا افزود: احتمال تکرار چنین رفتارهایی وجود دارد و به همین دلیل باید با دقت و هوشیاری عمل کرد.
آقای بقائی تصریح کرد که هم در حوزه نظامی آمادگی لازم برای مواجهه با هر سناریویی وجود دارد و هم در دستگاه دیپلماسی، تمام گزینه‌ها مدنظر قرار گرفته است، در عین حال مسیر مذاکرات برای تأمین منافع ملی ادامه خواهد یافت.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین اعلام کرد که همزمان با امضای این تفاهم، متن کامل آن به همراه یک گزاره‌برگ توضیحی برای اطلاع‌رسانی عمومی منتشر خواهد شد.
در خصوص تحولات داخلی افغانستان و اعتراضات در هرات، آقا بقائی گفت: ایران به‌عنوان همسایه، تحولات این کشور را به‌طور مستمر رصد می‌کند و ارتباط نزدیکی با مقامات افغانستان دارد. به گفته وی، رایزنی‌ها درباره موضوعات دوجانبه ادامه دارد و دیدگاه‌های ایران در این چارچوب منتقل می‌شود.
این دیپلمات ارشد ایرانی در ادامه درباره عملکرد شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اظهار داشت: برخی رویکردهای اتخاذشده در این شورا و اظهارات مطرح‌شده، فراتر از چارچوب‌های فنی و در مواردی سیاسی بوده است.
وی تأکید کرد که چنین روندی نمی‌تواند به حل مسائل کمک کند، در حالی که ایران همچنان به تعهدات خود در چارچوب معاهده منع اشاعه پایبند است.
او همچنین با اشاره به حمله به تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز ایران، این اقدام را رخدادی کم‌سابقه توصیف کرد و افزود: آژانس باید در قبال این موضوع به وظایف خود عمل  و رویکردهایش را اصلاح کند تا بتواند نقش سازنده‌تری در پرونده هسته‌ای ایران ایفا کند.

در ادامه این نشست خبری، اقاق بقایی در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره تضمین‌های آمریکا درباره به پایبندی اسرائیل به توقف حملات علیه لبنان و همچنین نحوه اجرای این تفاهم در ایران با توجه به برخی انتقادات داخلی، تأکید کرد: ایران نه به رژیم صهیونیستی اعتمادی دارد و نه به آمریکا؛ چون تجربه نشان داده این دو طرف در عمل به تعهدات خود صادق نبوده‌اند.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید بر اینکه ایران ابزارهای لازم را در اختیار دارد افزود: این آمریکا است که باید به تعهدات خود پایبند باشد و همچنین اطمینان حاصل کند اسرائیل نیز به تعهدات مربوط به توقف درگیری‌ها در لبنان عمل می‌کند. به گفته آقای بقایی، اجرای تعهدات باید متقابل باشد و نمی‌توان انتظار داشت ایران به تعهداتش پایبند بماند، اما طرف مقابل از انجام مسئولیت‌های خود شانه خالی کند.
آقای بقائی با اشاره به فضای داخلی کشور گفت: ایران از جامعه‌ای پویا و چندصدایی برخوردار است که در آن رسانه‌ها و افکار عمومی نقش نظارتی فعالی دارند.
وی این ویژگی را از دستاوردهای مهم جمهوری اسلامی دانست و تأکید کرد مردم به‌عنوان صاحبان کشور، عملکرد مسئولان را به‌دقت رصد می‌کنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: انسجام ملی در بزنگاه‌های حساس به‌خوبی نمایان شده و مردم به سازوکار تصمیم‌گیری در کشور اعتماد دارند. به گفته آقای بقائی، این فرآیند با در نظر گرفتن منافع ملی و تمامی ملاحظات، به‌صورت دقیق و چندلایه طی می‌شود و هر زمان که افکار عمومی قانع شود تصمیم‌ها در جهت امنیت و منافع کشور است، از آن حمایت خواهد کرد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی همچنین اظهار داشت: این طرف آمریکایی است که باید نگران باشد، چون ساختار تصمیم‌گیری در این کشور بارها تحت تأثیر جریان‌های جنگ‌طلب، لابی‌های صهیونیستی و اندیشکده‌هایی قرار گرفته که سال‌ها از ابزار فشار و تهدید برای پیشبرد اهداف خود استفاده کرده‌اند.
وی درباره ضمانت اجرای این تفاهم نیز گفت: این یادداشت تفاهم چارچوب مشخصی دارد و قرار است پس از نهایی شدن در بازه زمانی حدود ۶۰ روزه، به یک قطعنامه الزام‌آور شورای امنیت ضمیمه شود.
آقای بقائی افزود: بهره‌گیری از تجارب گذشته در این مسیر اهمیت دارد و هرچند پشتوانه حقوقی بین‌المللی مهم است، اما عامل تعیین‌کننده در اجرای تعهدات، توانمندی‌ها و اهرم‌های قدرت ایران است که در این دوره به‌خوبی شناسایی شده‌اند.
وی در پاسخ به پرسشی درباره تغییر محل امضای توافق از پاکستان به اروپا، ضمن قدردانی از نقش پاکستان، قطر و عمان در روند میانجی‌گری، تأکید کرد: عمان در تمام این مدت رویکردی مسئولانه و سازنده داشته است.
وی افزود: انتخاب محل امضا با نظر همه طرف‌ها و میانجی‌ها انجام شده و در نهایت توافق بر این شد که این مراسم روز جمعه در سوئیس برگزار شود.
این دیپلمات ارشد کشورمان همچنین در واکنش به برخی نگرانی‌های امنیتی درباره حضور تیم فوتبال ایران در جام جهانی به میزبانی آمریکا گفت: تیم ملی فوتبال ایران در آمریکا مستقر نیست و در مکزیک حضور دارد.
آقا بقائی با اشاره به فعالیت سفارت ایران در این کشور و استقرار دیپلمات‌ها در تیخوانا، از همکاری و میزبانی مناسب مقامات مکزیک قدردانی کرد و گفت شرایط مناسبی برای حضور تیم ملی فراهم شده است.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره نقش این وزارتخانه در برگزاری مراسم تشییع پیکر رهبر انقلاب، گفت: این رویداد یک اتفاق تاریخی خواهد بود و فرصتی برای تجدید میثاق مردم ایران با ارزش‌های ملی به شمار می‌رود.
وی افزود: وزارت خارجه در حوزه‌هایی مانند پذیرش مهمانان خارجی، صدور روادید و هماهنگی با رسانه‌های بین‌المللی مسئولیت‌هایی بر عهده دارد و کمیته ویژه‌ای نیز در این زمینه تشکیل شده است.
آقای بقائی همچنین درباره اظهارات وزیر امور خارجه درباره نسبت میان مذاکره و جنگ توضیح داد: منظور این بوده که آمریکا با تخریب روند دیپلماتیک، مسیر گفت‌وگو را مسدود کرد، چراکه طرف ایرانی حاضر به پذیرش خواسته‌های فراتر از چارچوب نبود.
در ادامه، این دیپلمات ارشد کشورمان در خصوص واکنش دبیرکل سازمان ملل به حمله اسرائیل به ضاحیه لبنان گفت: اتخاذ موضع صریح از سوی دبیرکل، با توجه به سوابق پیشین، قابل توجه است.
وی این اقدام را نشانه‌ای از اهمیت موضوع دانست و تأکید کرد این حمله مصداق آشکار تجاوز و نیازمند واکنش شفاف شورای امنیت است.
آقای بقائی همچنین، در واکنش به اظهارات مقامات آمریکایی درباره مزایای اقتصادی احتمالی برای ایران، در چارچوب تفاهم اسلام آباد گفت: واقعیت این است که مردم ایران آثار سیاست‌های آمریکا را در قالب تحریم‌های اقتصادی و فشارهای گسترده لمس کرده‌اند. به گفته او، این اقدامات در کنار محدودیت‌های دریایی، بخشی از همان «مزایایی» است که از آن سخن گفته می‌شود.