تغییرات رفتاری نوجوانان از نشانه‌های مصرف مواد مخدر

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مجید قربانی مشاور دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر در امور درمان، با تأکید بر اینکه پیشگیری مؤثرترین و کم‌هزینه‌ترین راه مقابله با آسیب‌های ناشی از مصرف مواد مخدر است، به تبیین نقش خانواده، جامعه و نهاد‌های آموزشی و رسانه‌ای در این حوزه پرداخت.

 

وی با اشاره به جایگاه بنیادین خانواده در فرآیند پیشگیری گفت: تمام پژوهش‌ها نشان می‌دهد خانواده مهم‌ترین عامل محافظت‌کننده در برابر گرایش به مصرف مواد است. خانواده نخستین نهاد اجتماعی است که کودک در آن رشد می‌کند و الگو‌های رفتاری خود را شکل می‌دهد. اگر والدین بتوانند ارتباط مؤثر و شنونده فعالی برای فرزندان خود باشند، هم صمیمیت میان آنها تقویت می‌شود و هم اعتمادسازی شکل می‌گیرد؛ موضوعی که در نهایت به کاهش آسیب‌های اجتماعی کمک می‌کند.

 

این روان‌شناس افزود: خانواده‌هایی که سبک تربیتی دموکراتیک دارند و با فرزندان خود گفت‌وگوی مؤثر برقرار می‌کنند، در تربیت فرزندانی ایمن‌تر و موفق‌تر نقش‌آفرین هستند. در چنین شرایطی، فرزندان نیز از اعتماد شکل‌گرفته در خانواده سوءاستفاده نمی‌کنند و این اعتماد تا بزرگسالی به عنوان یک سرمایه رفتاری با آنها همراه خواهد بود.

 

قربانی در ادامه با اشاره به اهمیت توجه والدین به تغییرات رفتاری در نوجوانان اظهار کرد: یکی از ساده‌ترین و در عین حال مهم‌ترین نکات برای خانواده‌ها، توجه به تغییر رفتار فرزندان است. هرگونه تغییر ناگهانی یا غیرعادی در سبک زندگی نوجوان باید مورد توجه قرار گیرد، زیرا می‌تواند نشانه‌ای از بروز مشکلات مختلف از جمله مصرف مواد باشد. آگاهی والدین از انواع مواد، علائم مصرف و رفتار‌های مرتبط با آن، نقش بسیار مهمی در شناسایی به‌موقع این آسیب‌ها دارد.

 

وی در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو با تأکید بر نقش جامعه، مدارس، رسانه‌ها و نهاد‌های فرهنگی گفت: یکی از مهم‌ترین کارکرد‌های این نهادها، حساس‌سازی و آگاه‌سازی عمومی است. پیشگیری زمانی اثربخش است که هم تشخیص به‌موقع صورت گیرد و هم مداخله به‌موقع انجام شود. در این میان، خانواده می‌تواند به عنوان یک سپر محافظتی قوی عمل کند؛ هم در پیشگیری اولیه و هم در صورت بروز آسیب، در فرآیند درمان نقش حمایتی مهمی داشته باشد.

 

قربانی در پایان خاطرنشان کرد: تحقیقات نشان می‌دهد خانواده‌هایی که آگاهانه رفتار می‌کنند و ارتباط صمیمی و مستمر با فرزندان خود دارند، به‌مراتب کمتر در معرض آسیب اعتیاد قرار می‌گیرند و در صورت مواجهه با آن نیز، شانس موفقیت در درمان در این خانواده‌ها بالاتر است.